Biomedyczne podstawy rozwoju i wychowania

Okresy rozwoju człowieka

2009-12-04T15:28:00.000-08:00

Życie dzielone jest na dwa etapy :

rozwój wewnątrz maciczny :
- okres zarodkowy (ok. 2 miesiące)
- okres od 0 – 8 tygodni, do porodu, okres płodowy
życie pozałonowe
- okres noworodkowy (do 1 miesiąca)
- okres niemowlęcy (do ukończenia pierwszego roku życia)
- okres poniemowlęcy (od 1-szego do 3-go roku życia)
- przedszkolny (3-6 lat)
- wczesnoszkolny (do momentu pojawienia się okresów dojrzewania)
- okres dojrzewania
- okres młodzieńczy

Kiedy komórka spotka się z jajnikiem, zaczyna się rozwój noworodkowy. W pierwszym okresie życia, rozwijający się zarodek jest bardzo podatny na czynniki uszkadzające (np. używki). W tym czasie pojawia się okres organodecyzyjny, czyli taki w którym pojawiają się organy (powstają związki wszystkich ważnych organów, wykształca się układ nerwowy). W czwartym miesiącu, młody człowiek daje już o sobie znać. W dalszych miesiącach następuje doskonalenie tych struktur. W ostatnim okresie ciąży, brzuch opuszcza się, zaś płód ustawia się w odpowiedniej pozycji. W płodzie kształtują się już pracujące nerki i układ pokarmowy. Ciąża przeciętnie trwa 9 miesięcy. W tym czasie u kobiety często występuje odwapnienie szkieletu. Tóż przed porodem kości miednicy trochę się rozsuwają (nawet o 3 cm), zaczynają się Skórcze, pękają błony, rozpoczynają się płyny (wody) łonowe. Po urodzeniu dziecka, następuje urodzenie łożyska, które nazywamy połogiem.

Zaraz gdy dziecko wejdzie do nowego, jeszcze nie znanego jemu świata, odcina się pępowinę i zawiązuje ją. Dziecko musi teraz zacząć oddychać samodzielnie. Musi wyrzucić z siebie wszelkie płyny znajdujące się w jego układzie oddechowym. Aby to wymusić, dziecko dostaje klapsa – musi oddychać w ciągu 3 minut, w innym przypadku może nastąpić niedotlenienie mózgu. Skóra dziecka powinna zacząć reagować na temperaturę i wilgotność, dziecko musi się teraz samodzielnie odżywiać.

Od momentu urodzenia do okresu noworodkowego, waga dziecka może spadać, ale później wraca do normalnego poziomu. Wtedy kończy się okres noworodkowy.

Wcześniactwo. Każde wcześniactwo jest dla dziecka niebezpieczne. Inkubatory dostarczają tlen, zapewniają wilgotność i nie dopuszczają do wnętrza zarazków. Niebezpieczne jest tutaj przedawkowanie tlenu, ponadto zakłócona jest więź emocjonalna z matką. Ponadto u wcześniaków częściej występuje krzywica i brak żelaza, czego przyczyną może być niedokrwistość krwi.

Okres niemowlęcy rozpoczyna się, gdy noworodek odzyskuje swoją wagę. Następuje teraz szybki wzrost. Jest to najbardziej aktywny okres, następuje w nim rozwój kostny i mięśniowy. Ruchy ręką i głową kształcą zdolności motoryczne, później dziecko siada i w końcu wstaje, ale jeszcze się w tej pozycji nie porusza. Później następuje okres chodzenia, który może poprzedzać pełzanie i raczkowanie. Jednak te etapy nie muszą następować, gdyż dziecko po wstaniu, może próbować samodzielnie chodzić. W połowie roku (6 -7 miesięcy) zaczynają wyżynać się ząbki, rozwija się koordynacja wzrokowo – ruchowa. Z końcem 1 – ego roku, dziecko zaczyna się nauczać (jak chcesz kupkę to mi o tym powiedz – nauka panowania). Dziecko chce aby dorośli byli z niego zadowoleni. Dziecko wymawia jeszcze dźwięki nieartykulacyjne, dopiero później zaczyna wymawiać pierwsze słowa. Okres niemowlęcy jest trudny, gdyż często dochodzi do zakażenia dróg pokarmowych. W naturalnym mleku matki są przeciwciała, które ono jeszcze nie wytwarza.

Okres poniemowlęcy. Następuje wolniejszy przyrost, dziecko potrzebuje już mniej pożywienia. Zmienia się wiele rzeczy w organizmie dziecka. Ponieważ nauczyło się już chodzić, to szybko biega, wszystko robi szybko i szybko się męczy. Wówczas chwilę odpocznie i ponownie zaczyna biegać. W tym wieku dzieci doznają wiele urazów, ponieważ dziecko jeszcze nie wie, że może się poparzyć i potłuc.

Kolejnym etapem jest wychowanie w okresie przedszkolnym. W tym okresie następuje wzrost kończyn, jednak aparat dziecka jest jeszcze zbyt słaby i wtedy najczęściej powstają wady postawy. W dalszym ciągu to dziecko doskonali czynności fizyczne. Dzieci uwielbiają w tym wieku zabawy ruchowe. Narządy wewnętrzne, płuca i serce usprawniają swoją pracę. W 6 roku życia, nastepuje wymiana uzębienia. Wzmacnia się wrażliwość narządów zmysłu, ustala się dominacja którejś części ciała (pisanie lewą lub prawą ręką).

Następnym etapem jest życie szkolne. Dla dzieci pójście do szkoły to ciężki obowiązek. Siedzenie w ławce, siedzenie cicho, dźwiganie plecaków i tornistrów, nie jest dla nich przyjemne. Ale ponieważ w szkole uczą się nowych rzeczy, to jest to interesujące dla dziecka, gdyż w tym okresie jest ono bardzo ciekawskie. W chwili gdy dziecko trafiło do szkoły rozpoczyna się okres indywidualizacji i różnicowanie dymorfizmu płciowego.

U dziewcząt za okres dojrzewania uważa się okres miesiączki (11 – 13 rok życia). Natomiast jeśli chodzi o chłopców, ten okres następuje później (od 14 lat). Trudno jest jednak określić zakończenie tego okresu. O jego szybkości decyduje genetyka, czynnik rasowy (najwcześniej dojrzewają białe dziewczyny) oraz płeć. Objawy dojrzewania mogą następować w różnej kolejności. W okresie tym następuje :

gwałtowny przyrost ciała
wzrost łaknienia u chłopców, u dziewcząt zaczyna się wybrzydzanie
wzrost jest nieproporcjonalny i jego sylwetka staje się niekiedy niezgrabna. Chłopcy i dziewczetą są bardzo wrażliwi na punkcie swojego wyglądu.
układ rozrodczy rozpoczyna produkcję komórek rozrodczych.
zmienia się kształt sylwetki. U chłopców jest wyraźna zmiana tonacji głosu, pojawia się zarost. U dziewcząt kształtują się piersi i kształt brody. Pojawia się owłosienie łonowe, zmienia się sposób poruszania. Następują zmiany w skórze, które prowadzą do powstawania trądzika, wzmożona działalność obszarów potowych (obfite pocenie się)
przewód pokarmowy jeszcze się kształci i często występuje chęć oddawania moczu lub kału w niekontrolowanych sytuacjach.
okresy erekcji u chłopców
skłonność do omdleń , obwodowy układ krążenia nie jest jeszcze w pełni sprawny.

Na dojrzałość składają się :

dojrzałość seksualna – silny popęd płciowy (14 – 16 lat). Przy czym dziewczęta są skłonne do aktów uczuciowych. Natomiast chłopcom wszystko jedno w jaki sposób rozładują swoje napięcie seksualne.
dojrzałość biologiczna. Następuje zakończenie okresu wzrastania, to znaczy że biologicznie jest już dojrzały
dojrzałość psychiczna, zwykle kończy się 3 – 4 lata po osiągnięciu dojrzałości biologicznej
dojrzałość socjalna. Musi być zakończona działalność do wykonywania jakiegoś zawodu (założenie swojej rodziny)

W okresie dojrzewania nie można przesadzać ze sportem. Najbardziej korzystne są sporty ogólno – rozwojowe, takie jak gimnastyka, lekka atletyka, pływanie, biegi i marszo-biegi, jazda na rowerze (nie kolarstwo).

Metody oceny dojrzałości szkolnej :

metoda sylwetki, polega na pomiarze wysokości ciała, szerokości klatki, miednicy.
metoda oceny wzrostu kości długich. W tej metodzie dokonuje się zdjęć rentgenowskich na podstawie których ocenia się wzrost tkanki wzrostowej.
metoda oceny trzeciorzędnych cech płciowych, na podstawie oględzin człowieka (rozwój piersi, głos, włosy łonowe)
test filipiński, polega na tym, że każemy sięgnąć dziecku lewą ręką do prawego ucha, przez głowę
metoda badania uzębienia. Jakie ząbki się dziecku wyżynają.

Dziedziczenie cech

2009-12-04T15:18:00.000-08:00

Mamy dwa przypadki, kiedy zachodzi proces dziedziczenia, wtedy kiedy te cechy są jednakowe. Przykładem jest dziedziczenie koloru piór kur andaluzyjskich.

Dziedziczenie cechy dominującej – przykład z rośliną grochu.

Cechy dominujące i recesyjne

Cechy dominujące	Cechy recesyjne
włosy ciemne
włosy pofalowane	włosy proste
brak emalii na zębach	zęby normalne
uszy odstające	uszy przylegające
oczy duże	oczy małe
niski wzrost	wysoki wzrost
polidoklilia
grupy krwi A i B	grupa zero
nadciśnienie	stan normalny
stan normalny	cukrzyca, wrodzona głuchota

Genetyczne podstawy rozwoju

2009-12-04T14:46:00.000-08:00

Genetyka decyduje o 50% naszych cech. Są to cechy, które dziedziczymy po naszych rodzicach.

Każdy organizm składa się z komórek. Wewnątrz komórek jest jądro. W jądrze znajduje się substancja, która w trakcie podziału komórki uwydatnia się. To uwydatnianie, nazywamy chromosomami (nici w komórce). Każdy z nas ma w komórce 46 chromosomów, to jest 23 pary.

W każdej kolejnej ludzkiej komórce będzie 46 chromosomów.
Wśród tych 23 par, mamy 23 pary chromosomów auto somatycznych i jeden chromosom płciowy x lub y.

W kanalikach nasiennych mężczyzny, które wytwarzają plemniki, mamy chromosomy x i y. Czyli obrazowo, wygląda to następująco :

Zaś u kobiety :

Różni się tylko jeden chromosom płciowy :

Mężczyzna i kobieta dają jednakową ilość chromosomów – 50 na 50.

O tym czy dziecko będzie chłopcem czy dziewczynką, decyduje już moment zapłodnienia. Zatem rzeczą zależną jest to, który z plemników jako pierwszy zapłodni komórkę jajową.

Chromosomy to nic innego jak kwas DNA. Kwas ten jest jakby nicią, która składa się z pewnych odcinków (cegiełek). Najważniejszym składem tych cegiełek są zasady azotowe :

Układ zasad na takiej linii ma ogromne znaczenie. Odcinek tych zasad azotowych, tworzy kod genetyczny. Dziedziczone geny to nic innego jak fragmenty chromosomów.

Rybosomy odczytują zapis kodu genetycznego na RNA (kwas rybonukleinowy).

Białka w organizmie spełniają podwójną, bardzo istotną rolę.

Węglowodany to materiał na bierzące potrzeby, natomiast tłuszcze są materiałem zapasowym. Białka natomiast są materiałem budulcowym. Białka enzymatyczne sterują przebiegiem przemiany materii (np. energetycznej). Związki przyjmowane jako pożywienie, rozbijane są na związki proste. Białka strukturalne, tworzą natomiast struktury ciała, czyli to jakie mamy oczy itp. Zatem decydują one o naszych cechach. Zespół cech zewnętrznych organizmów żywych, nazywamy fenotypem, zaś zespół nitek chromosomów genotypem.

Wśród organizmów występuje różnorodność składników dokonujących zmiany. Jeżeli nie potrafią się one dostosować do warunków, to wymierają. Im większa jest zatem różnorodność, tym lepiej i istnieje większa szansa na przetrwanie.

Rozmnażanie płciowe służy wymieszaniu się (powstawaniu nowych) zespołów cech, a to gwarantuje zachowanie gatunku, poprzez zmienność rekombinacyjną.

Genotyp w trakcie życia osobnika może ulec zmianie. Taką zmianę nazywamy mutacją . Do przyczyn mutacji zaliczamy :

szoki temperaturowe (gorąco, zimno)
związki chemiczne (leki, alkohol, papierosy, …)
promieniowanie (jądrowe, rentgenowskie)

Mutacje polegają na zmianie charakteru chemicznego genu.

Drugim przypadkiem jest zmiana położenia genu na chromosomie.

Trzeci przypadek dotyczy zmiany liczby chromosomów. Klasycznym przypadkiem jest zespół downa.

dodatkowy chromosom pochodzi od kobiety. W tej 21 parze chromosomy splątują się, czyli jedna komórka ma 24 chromosomy, a ta druga 21. Ta słabsza komórka nie rozwija się.

Może też nastąpić zmiana chromosomów płciowych, tzw. zespół Klinefeltera, który dotyczy chłopców. Problem polega na tym, że mają oni dwa X, a to dotyczy cech kobiecych. Czyli taki chłopiec ma małe jądra i często występuje bezpłodność oraz ma tendencje do tworzenia się piersi.

Drugi zespół Turnera, dotyczy dziewcząt, u których występuje 45 chromosomów.

Zewnętrznie ich narządy płciowe są niedorozwinięte (postać i wygląd dziewczynki), brak miesiączki, niski wzrost, upośledzenie układu wydalniczego, układu krążenia i choroby metaboliczne.

Układ rozrodczy człowieka

2009-11-26T14:37:00.000-08:00

Rozmnażanie – wydawanie potomstwa. U człowiek rozmnażanie ma charakter płciowy, odbywa się on przy udziale komórek płciowych (jajowych i plemnikowych).

Drugim typem jest rozmnażanie bezpłciowe. Może tutaj wziąć udział osobni bezpłciowy. Przykładem może być paproć. Kiedy podzielimy ją na 3 części, otrzymamy trzy paprocie.

Narządy rozrodcze żeńskie :

jajniki – narząd górnej części jamy brzusznej, w której dojrzewają komórki jajowe (cykl miesięczny). Cykl miesięczny wynosi u kobiety ok. 28 dni. W połowie tego okresu, komórka jajowa wędruje do jajowodu. Kiedy dociera do macicy, a nie spotkała plemnika, wówczas błona śluzowa zaczyna się odklejać od ściany macicy i występuje łuszczenie. Wtedy następuje krwawienie miesiączkowe. Jeśli natomiast w okresie owulacji, następuje zapłodnienie. Wówczas zapłodniona komórka jajowa, w dalszym ciągu pokonuje drogę do macicy i następuje zagnieżdżenie. Ze ściany macicy wytwarza się łożysko i następuje okres ciąży.
jajowody
macica
pochwa
srom kobiety

Narządy rozrodcze (płciowe) mężczyzny :

jądra
najądrza
nasieniowody
pęcherzyki nasienne
prącie

Jądra są ulokowane w mosznie, która znajduje się na zewnątrz jamy brzusznej. W jądrach powstają plemniki, które wydostają się kanalikami nasiennymi i trafiają do nasieniowodów przez najądrze. Najądrze dodaje do tego swoją wydzielinę. Dalej plemniki wędrują do prostaty, które dodają kolejną wydzielinę, będącą pokarmem dla plemników. Następnie taka mieszanka gromadzona jest w pęcherzykach nasiennych. W momencie stosunku, na wskutek skurczy, nasienie zostaje wypchnięte przez prącie (wytrysk). Prącie sztywnieje na wskutek naporu krwi. Po wytrysku prącie spełniło swoje zadanie, więc jego sztywność przestaje obowiązywać.

W spermie powinno się znaleźć ponad 100 milionów plemników. O facie, czy jest się chłopcem, czy dziewczynką , decyduje zdolność do produkcji jajeczek lub plemników.

Dymorfizm płciowy człowieka

2009-11-26T14:14:00.000-08:00

Di – podwójny
Morphe – kształt

Podwójny kształt związany jest z płcią. Różnice pomiędzy płciami, zaczynają się w okresie dojrzewania. Dziewczęta wyprzedzają chłopców o ok. 2 lata w rozwoju. Dlatego też poszykują starszych chłopaków, którzy dorównują im poziomem psychicznym. W życiu kobieta również poszukuje starszego mężczyzny, który będzie materialnie lepiej ustawiony.

Zewnętrzne żeńskie narządy płciowe:

srom :
- wzgórek łonowy
- wargi sromowe
- łechtaczka
- przedsionek pochwy

Zewnętrzne męskie narządy płciowe:

penis
moszczona z jądrami

Kiedy decyduje się fakt, że dziecko jest dziewczyną lub chłopcem ?

Płeć genetyczna dziecka zależy od chromosomów płciowych. Ta sprawa decyduje się na etapie zapłodnienia komórki jajowej. Plemniki niosą chromosomy X i Y . W zależności od tego, który plemnik zapłodni jajeczko, zleży płeć dziecka. Komórki jajowe kobiety mają zawsze chromosom X.
X -> XX = dziewczyna
Y -> XY = chłopak

Płeć gonadalna (gruczoły rozrodcze płciowe) :

jajniki (kobiety)
jądra (mężczyźni)

Płeć somatyczna (soma – ciało), zależy od obecności zewnętrznych narządów płciowych
Płeć metrykalna, ustalona na podstawie dokumentu urodzenia.
Płeć psychiczna jest to poczucie przynależności do płci męskiej lub żeńskiej, ważna z punktu widzenia wychowawczego. Istotne jest, aby dziecko ukierunkować , np. jesteś dziewczynką jak mama lub jesteś chłopcem jak tata. Chodzi o to aby nie wychowywać dziewczynki, która będzie zachowywała się jak chłopak i na odwrót. Jeśli to możliwe, należy dziecko przed ty ustrzec.

cecha	kobiety	mężczyźni
Rozmiary ciała	mniejsze (10 - 12 cm niższe)	duże
Wielkość głowy	mniejsze	większe
Barki	wąskie	szerokie
Miednica	szeroka	wąska
Barwa głosu	wyższa (alt, sporan)	niższa (bas, baryton, tenor)
Owłosienie ciała	skąpe	silne
Typ oddychania	piersiowe	przeponowe, brzuszne
Kości i mięśnie	drobne	masywne, silne
Podściółka tłuszczowa	obfita	skąpa
Zakres ruchów w stawach	duży	słaby
Środek ciężkości ciała	nisko	wysoko
Pojemność mózgoczaszki	mniejsza	większa
Typ pamięci	analityczna	syntetyczna
Czas dojrzewania	wcześniejszy	późniejszy
Odporność na ból	wysoka	niska (szybciej odczuwa ból)
Śmiertelność	niższa	wyższa (mniejsza odporność biologiczna)

Różnice między kobietą, a mężczyzną w sensie biologicznym, wynoszą ok. 8%. Organizmy kobiet są silniej ukształtowane genetycznie, zaś mężczyzn środowiskowo.
To zawsze kobieta wybiera mężczyznę.

Czynniki cywilizacyjne

2009-11-26T13:27:00.000-08:00

Urbanizacja. Wcześniejsze cywilizacje były związane z trybem wędrownym. Z chwilą gdy człowiek nauczył się uprawiać ziemię i hodować zwierzynę, tryb zmienił się na osiadły. Na początku powstały klimaty wiejskie, a wraz z rozwojem handlu osady i w końcu miasta. Urbanizacja wiąże się z rozwojem miast. Ludzie grodząc się murami mieli ochronę, ale jednocześnie ograniczała się przestrzeń życiowa. Gdy ludzie zaczęli budować się poza murami, miasta mocno się rozrosły, na olbrzymie obszary.

Industrializacja, oznacza uprzemysłowienie. Rozpoczęło się ono w XIX wieku, gdy wynaleziono maszynę parową. Wydajność wzrosła nierównomiernie. Jednak do obsługi tych urządzeń, potrzebni byli ludzie. Industrializacja wymusza problemy motoryzacyjne.

Motoryzacja. Pomimo, ze ułatwia życie, to prowadzi do zanieczyszczeń powietrza, którym oddychamy.

Problemy związane z zagrożeniami cywilizacyjnymi :

przeludnienie jest idealnym miejscem dla wirusów
trudności z zaopatrzeniem w wodę i żywność
doprowadzanie wody i odprowadzanie ścieków
śmieci
farby, rozpuszczalniki, lakiery, środki farmaceutyczne. Mogą one wywoływać szkodliwy wpływ na nasz organizm. Kleje niekiedy wykorzystywane są przez młodzież jako środek narkotyczny. Środki farmaceutyczne powodują zburzenia narządów. Używane w dużych ilościach powodują zgon.
hałasy i wibracje. Jeśli jesteśmy poddani na długi okres, to powoduje to bezsenność i niepokój. We wszystkich zawodach, gdzie występują wysokie wibracje, uważa się je za warunki szczególne. Obsługa techniczna i muzycy, po kilku latach pracy mają problemy ze słuchem.
odpady przemysłowe, nawozy sztuczne, środki ochrony roślin. Odpady te mogą być trujące, wywołujące choroby na wskutek zatrucia (np. związki rtęci). Środki ochrony roślin dostają się do gleby, z gleby do wody, z wody do roślin, a z roślin do naszych organizmów i zatrzymują się w wątrobie. Dlatego też należy stosować, tylko i wyłącznie bezpieczne środki.
warunki (czynniki) bytowe. Warunki bytowe, zależą od wysokości zarobku na członka rodziny. Drugim czynnikiem jest wykształcenie i pozycja społeczna rodziców. Jeżeli pieniędzy jest mało, to przeznacza się je na przeżycie. Jeśli jest ich więcej to wkracza drugi status : wykształcenie, potrzeby kulturowe, wycieczki itd. Takie nawyki przenoszone są na dzieci. Jeśli pieniędzy brakuje na podstawy (złe warunki bytowe), dziecko może mieć słaby rozwój mięśni i kości. Na tym tle może mieć wady postawy. Jeśli dzieje się to we wczesnym dzieciństwie, to następuje późne wyżynanie zębów oraz późne dojrzewanie (organizm przystosowuje się do warunków), gorsza sprawność ruchowa.

Cechy ras ludzkich

2009-11-26T13:23:00.000-08:00

Cechy rasy czarnej

czarna skóra, od brązowej do czarnej. Skóra jest ciemna ponieważ ma dużo melatoniny barwnika. Tworzy to ochronną warstwę. Promienie słońca wnikają w płytsze warstwy skóry.
duża ilość naczyń włoskowatych (krwionośnych) w skórze. Pozwala to na pozbycie się nadmiaru ciepła.
duża ilość gruczołów potowych, które służą do odparowywania wody. W ten sposób organizm traci ciepło.
skąpe owłosienie ciała.
brak podściółki tłuszczowej pod skórą (jest niepotrzebna).
otwory nosowe są szerokie, duże i okrągłe. Jama nosowa ma rozpoznawać zapachy, nawilżyć i oczyścić z pyłów powietrze. Funkcje te u czarnych wyglądają tak, że ich powietrze jest ciepłe i wilgotne, a skoro jest wilgotne, to nie zwiera wielu pyłów.
smukła i wysoka budowa ciała, wielkie dłonie i stopy.

Cechy ludzi rasy żółtej

krępa budowa ciała, tułów jest dłuższy niż kończyny.
obfita podściółka tłuszczowa pod skórą, która daje warstwę ochronną przed zimnej i zapewnia składnik energetyczny. Idealnym przedstawicielem rasy żółtej jest Mongoł. Fałda mongolska chroni czy przed zimnem i nadmiarem światła.
Indianie są pochodnymi Mongołów.

Rasa biała

jest pośrodku rasy żółtej i czarnej. Rasa biała ma bardzo rozległe strefy klimatyczne.

Jak dotąd nie wykazano, że któraś z ras jest lepsza bądź gorsza. Jesteśmy jednym gatunkiem.

Wpływ warunków biogeograficznych na rozwój człowieka

2009-11-26T13:17:00.000-08:00

Człowieka kształtują cechy dziedziczne i warunki, w których wyrasta. Innym znaczącym czynnikiem jest styl życia.

Najmniejszy wpływ na nasze zdrowie ma medycyna, pomimo że uważa się powszechnie, że medycyna jest pomocna na wszystko. Lekarze jednak podkreślają, że medycyna działa tylko w skrajnych przypadkach, gdzie organizm sobie nie poradzi. Jest jeszcze bioenergoterapia, która wywodzi się z energii, znajdującej się w każdych organizmach żywych (promieniowanie o dużym natężeniu). Każdy z nas ma jakieś biopole o różnym natężeniu. Są ludzie, którzy za pomocą biopola, potrafią wyleczyć dolegliwości drugiego człowieka. Bioenergoterapia wykorzystywana jest tam, gdzie medycyna sobie nie radzi.

Czynniki środowiskowe (biogeograficzne), czyli budowa i oddziaływanie na nasze organizmy. Do czynników tych zaliczają się :

zasoby wody i skład powietrza (świat nieożywiony). Woda jest podstawowym pokarmem dla naszego organizmu. Zasoby mineralne w glebie, również odgrywają istotny wpływ. Jeśli rośliny pobierają te zasoby mineralne to przedostają się one do naszych organizmów, poprzez zjedzenie roślin.
organizmy, z którymi człowiek się styka. Są to wirusy, bakterie, rośliny i zwierzęta. Wirusy potrafią być w stanie uśpienia (oczekiwania) do czasu, gdy znajdą się w ciepłym i wilgotnym klimacie z odpowiednimi składnikami (nasz organizm). Natomiast bakterie mogą mieć zarówno korzystny, jak i niekorzystny wpływ na nasz organizm; Rośliny rosną w różnych strefach klimatycznych (przykład kukurydza kontra zboże). Dostarczają nam pożywienia, surowców, leków, ale potrafią też być trujące. Należy uważać na takie rośliny jeśli chodzi o dzieci, gdyż dzieci są bardzo ciekawskie; Zwierzęta dostarczają nam mięsa i skór. Jednak są takie organizmy, które są przyczyną chorób (np. owsiki, glista ludzka, tasiemiec, włośnica).Towarzyszą nam szczury, myszy, wszy, pchły itd., które mogą przenosić te niekorzystne dla nas organizmy.
ukształtowanie terenu, czyli kwestia gdzie człowieka mieszka. Ma to wpływ na nasze przyzwyczajenie do warunków klimatycznych. W terenach górskich, udowodniono że ludzie żyją dłużej, jednak nie wiadomo do końca, jakie czynniki za to odpowiadają. Takim czynnikiem może być tryb życia pasterskiego, który wymusza dużą ilość pracy (wysiłek fizyczny, ruch). Jednak pasterze pracują w sposób umiarkowany. Ruch jest potrzebny w każdym wieku, ale musi on być umiarkowany, co potwierdzają badacze; Ukształtowanie terenu ma na tyle wpływów, że występuje na nim różnorodna zawartość tlenu. W terenach górski, tego tlenu jest mniej, co decyduje o tym, że ludzie tam żyjący, mają więcej krwinek czerwonych i hemoglobiny.
klimat jest to stan średni czynników metrologicznych na jakimś obszarze, powstający cyklicznie co roku, w przeciągu długiego okresu czasu. Obszar ten musi być duży (np. Europa Środkowa). Klimat nie zmienia się szybko. Może występować surowsza zima co kilka lat, ale nie oznacza to zmiany klimatu. Zmiany klimatu należy badać na przełomie setek i tysięcy lat. Człowiek nie ma wpływu na zmiany klimatyczne. Wpływ klimatu jest bezsporny i działa w długim okresie czasu. Kształtowanie się człowieka też wymaga czasu. Jest jeszcze pojęcie mikroklimatu, czyli mniejszej przestrzeni (np. pokój). Kolejny termin to pogoda, czyli krótkotrwały stan czynników metrologicznych na danym obszarze. Pogoda i mikroklimat wpływają na nasza senność i koncentrację. Rasa żółta i czarna powstała w skrajnych warunkach klimatycznych.
czynniki cywilizacyjne. Cywilizacja jest wytworem ludzi żyjących w określonym czasie na danym terenie. W współczesnej cywilizacji istnieją trzy źródła zagrożeń cywilizacyjnych :
- urbanizacja
- industrializacja
- motoryzacja

Charakterystyka ras ludzkich

2009-11-13T07:12:00.000-08:00

W poszukiwaniu pożywienia, homo sapiens (człowiek rozumny), rozprzestrzenił się po całym kontynencie. Różne warunki klimatyczne i dostosowanie się do nich, sprawiły że obecnie mamy kilka ras ludzkich. Zazwyczaj, uważa się że wyszczególniamy trzy rasy : żółtą, białą i czarną, jednak taki podział, budzi jeszcze wiele kontrowersji i sporów, z uwagi na rozmieszczenia geograficzne.

Rasa biała człowieka (europeidzi), powstała w klimacie wilgotnym, w którym mgła i gęste chmury, zahamowały swobodny przepływ promieni słonecznych. Człowiek biały, charakteryzuje się lekkim wysunięciem kości twarzy do przodu, wysuniętą do przodu dolną częścią żuchwy (wyraźna bródka), wąski nos, ciało mocno owłosione, włosy proste lub faliste, owalne w przekroju i rosnące w przekroju, skóra jasna, kolor oczu od niebieskich do jasno ciemnych.

Rasa żółta, zwana też mongolską (mongoloidzi), przystosowała się do życia w arktycznym klimacie. Pierwotnie mongoloidzi zamieszkiwali południowo-wschodnią i środkowowschodnią Azję oraz wyspy przyległe do Azji (Indonezja, Japonia, Aleuty). Charakterystycznymi cechami rasy żółtej są : płaska i okrągła twarz z widocznymi kościami policzkowymi, proste i grube włosy, słabo owłosione ciało (bądź jego brak), powieki pokrywa cienka warstwa tłuszczu (tzw. fałda mongolska), krew przeważnie grupy B, niski wzrost (zwykle do 170 cm), żółty lub jasnobrązowy kolor skóry.

Rasa czarna ukształtowała się w wilgotnym i gorącym klimacie, przez ich nos jest szeroki, gdyż powietrze nie musi być podgrzewane w jamie nosowej. Duże nasycenie barwnika w skórze, nadające jej kolor ciemnobrązowy, tworzy ochronę przed intensywnym promieniowaniem słonecznym. Dodatkowymi cechami tej rasy są szerokie i wywinięte wargi, podłużna i mała twarz, kończyny nieproporcjonalne do całego ciała, czarne kręcone włosy, oczy ciemne.

Rasy ludzkie mogą się łączyć w pary i mieć ze sobą potomstwo.

Miejsce człowieka

2009-11-09T13:56:00.001-08:00

Człowiek
Typ: strunowce
Podtyp: kręgowce
Gromada: ssaki
Rząd : ssaki naczelne
Rodzina : człowiekowate
Gatunek : człowiek rozumny (homo sapiens)

Formy istot człowiekowatych

Sahelanthropus – żył 7 milionów lat temu, w środkowej Afryce, miał płaską twarz, zaś uzębienie podobne do ludzkiego.

Australopitek – Australis południowy, człowiek z południa Afryki. Nazywany też dwunożnymi małpami stepowatymi, żył ok. 4 milionów lat temu. Miał chód dwunożny, postawę wyprostowaną. Jego wysokość wynosiła ok. 1,32 metra i miał 500 cm3 pojemności mózgu – czaszki. Istoty te żyły stadnie, w grupach i posługiwały się prostymi narzędziami z resztek zwierząt. Chroniły się w jaskiniach.

Homo eroctus (pitekantrop) – człowiek wyprostowany, żyjący 1 milion lat temu. Występował w Afryce, Europie i Azji. Rozprzestrzenianie tej formy było spowodowane poszukiwaniem żywności. Pitekantrop miał czaszkę o pojemności 1000 com3 i wzrost 1,50 metra. Potrafił utrzymywać i rozniecać ogień. Pilnowanie ognia kształtowało konstrukcję społeczną. Aby przekazać informację o obowiązkach, trzeba było wykształtować język. Pitekantropi potrafili obrobić kamień, tak aby służył jako narzędzie.

Neandertalczyk wyginął, homo sapiens przetrwał. Neandertalczyk miał taki sam wzrost jak pitekantrop. Pojemność czaszki miał taką samą, jak współczesny człowiek. Neandertalczycy rozwinęli dalej narzędzia. Dysponowali łukiem i oszczepem. Polowanie stało się o wiele łatwiejsze.

Homo sapiens (człowiek rozumny), pojawił się między 30 – 40 tysięcy lat temu. Początkowo współistniał z Neandertalczykiem. Wynalazki : wypalanie naczyń, malarstwo na skale. Homo sapiens rozwinął formy współżycia poprzez wodzostwo. Myśliwi dzielili żywność pomiędzy wszystkich członków plemienia. Człowiek rozumny miał potrzebę uzewnętrznienia uczuć, poprzez ozdoby, spinki itp. – zmysł artystyczny. Człowiek nauczył się wyrabiać czółno (łódka), którym mógł przemieszczać się drogą wodną.

Później nastąpiła epoka brązu. Wyrabiano narzędzia z brązu. Kolejną epoką była epoka żelaza. Rozpoczął się rozwój rzemiosła, nastąpiła wymiana handlowa. Człowiek zmienił tryb życia na osiadły (5 tysięcy lat temu).

Teoria ewolucji

2009-11-09T13:46:00.000-08:00

Twórcą teorii ewolucji jest Karol Darwin.

Teoria ewolucji zburzyła wówczas panujący pogląd kreacjonizmu. W XIX wieku ludzie znajdowali już ślady kopalniane z prostymi organizmami. W roku 1831 admiralizacja Brytyjska, wysłała okręt Beagle (1831 – 1836), na którym Karol Darwin otrzymał posadę przyrodnika. Prowadził on bardzo skrupulatne notatki i stworzył ogromne zbiory skał, wyprawianych skórek zwierząt, sporządzał rysunki. W roku 1859, Darwin wydał książkę „O powstaniu gatunków doboru naturalnego” i później kolejną „O pochodzeniu człowieka”. Ten proces Darwin nazwał procesem ewolucji.

Cechy ewolucji :

proces długotrwały, wyrażony w milionach lat
zmiany są niewielkie, jednostajne
tępo przemian jest silniejsze w środowisku lądowym
w czasie przemian ewolucyjnych, powstają nowe gatunki. Cechą, która decyduje o przeżyciu jest ubarwienie, adekwatne do klimatu.
organizmy, które są nieprzystosowane wymierają. Pozostały te osobniki, które zdołały się zmienić
ewolucja jest przypadkowa. Nie ma z góry określonego planu. W grupie osobników, występują różnice w cechach. Nowe cechy pojawiają się przypadkowo.
ewolucja jest nieodwracalna. Nie wraca do tego co było.
wszystkie obecne organizmy, są ze sobą spokrewnione, gdyż mieliśmy bardzo dawnego przodka.

Dowody ewolucji :

bezpośrednie ; dowody kopalniane (skamieniałości)
- odciski kształtów
- formy przejściowe. Organizmy mające cechy pośrednie pomiędzy grupami organizmów.
- żywe skamieniałości, organizmy które żyją.
dowody pośrednie (anatomiczne)
- zmiany w etapie ewolucji serca. Widać usprawnienia w etapie ewolucji.
- narządy szczątkowe (np. ząb mądrości), nadmierne owłosienie u niektórych mężczyzn.
- wyrostek robaczkowy, który niegdyś służył do strawienia surowych roślin, dziś jest bezużyteczny.
- kręgi ogonowe.
dowody embriologiczne
- rozwój osobniczy jest powtórzeniem rozwoju rodowego.

Płazy żyją w środowisku wodno lądowym (żaba).

Gady to zwierzęta typowo lądowe (węże, krokodyle), składające jaja na lądzie. Zapłodnienie jest wewnętrzne.

Ssaki – zapłodnienie wewnętrzne, ale zapłodniona komórka nie zostaje wydana na zewnątrz.

Jak powstało życie na Ziemi ?

2009-11-09T13:40:00.000-08:00

3,5 mld lat temu, zaczęły tworzyć się planety. Przez kolejne miliony lat (ok. 1,5 mld lat temu) powstały warunki, które umożliwiły narodzenie się życia na ziemi.

Ziemia stygła przez 3,5 mld lat i powstała skorupa ziemska. W momencie kiedy ziemia ostygła do temperatury 100 stopni Celsjusza, woda zaczęła się skraplać i wypełniać nierówności ziemi. I tak powstał praocean.

Woda jest dobrym rozpuszczalnikiem większości składników. Rozpuszczalnik ten zetknął się ze skorupą ziemską, która zaczęła się rozpuszczać. Związki te zaczęły się łączyć ze sobą, tworząc nowe, coraz to bardziej złożone związki nieorganiczne (przyroda nieożywiona). Nastepnie związki te, przekształciły się w drobnocząsteczkowe związki organiczne, zbudowane z białek, zawierających aminokwasy. Z połączenia większości aminokwasów tworzyły się proste złożone organiczne, a z nich proste organizmy jednokierunkowe.

Wielocząsteczkowe związki organiczne, dawały początek organizmów jednokomórkowych. Były to organizmy cudzożywne, w których większy zjadał mniejszego (żywienie się kosztem innego organizmu). Dopiero później pojawiły się organizmy samożywne.

EWOLUCJA – powolne zmiany
REWOLUCJA – szybkie zmiany (zmiany gwałtowne)

W przyrodzie mamy do czynienia z procesami długofalowymi.

Około 3 mld lat temu, tworzyły się pokłady z sinicami, które nazywamy strombolitami. Sinice są orgazmami cudzożywnymi, powstałymi ze związków chemicznych. Poniższy rysunek, jest eksperymentem, wykonanym w 1953 roku przez Heralda Krey i Stanleya Millera, który jest dowodem przedstawionej ewolucji.

Dodatkowym czynnikiem powstania życia jest promieniowanie kosmiczne.

Z powyższego testu. Po kilku dniach stwierdzono, że w skroplinach powstały proteiny, aminokwasy, nukleoproteiny. Zatem udowodniono, że model powstania życia na Ziemi głoszony przez radzieckiego uczonego Opalina, mógł zajść i w ten sposób doprowadzić do życia na Ziemi.

Drugi pogląd powstania życia to kreacjonizm, który dotyczy tworzenia świata w poglądzie religijnym. Zakłada on, że człowiek i cały świat, zostały stworzone przez Boga (Bogów). Akt twórczy był pojedynczy i w tym pojęciu świat jest niezmienny.

Teoria ewolucji przeczy poglądom kreacjonizmu.

Biomedyczne podstawy rozwoju i wychowania - wprowadzenie

2009-11-09T13:32:00.000-08:00

BIOS – życie

LOGOS – nauka

BIOLOGIA – nauka o życiu, żywych organizmach, odżywianiu i rozmnażaniu.

MEDYCZNE – informacje o zdrowiu.

oddychanie, wydalanie, przemiana materii.
Tlen jest potrzebny do zapewnienia tkanką składnika energetycznego. Tlen łącząc się z innymi składnikami pokarmowymi, tworzy energię. Paliwem dla organizmu jest jedzenie, zaś tlen jest tym elementem, który odpowiada za jego spalanie. Elementem zbędnym jest dwutlenek węgla i woda, które są wydalane z organizmu. Woda wydalana jest przez układ moczowy, skórę i układ oddechowy (para z ust).
rozmnażanie – chęć zapewnienia dalszego gatunku.

3 grupy organizmów żywych (taką terminologię, zwykło się używać, pomimo że w świecie jest więcej grup)

zwierzęta
rośliny
grzyby
glony
bakterie
wirusy (świat ożywiony i nieożywiony)

rozwój – przekształcenie, zmiany jakościowe

wychowanie – proces złożony, ukształtowanie nowych cech wychowanka, aby przygotować go do życia w społeczeństwie.

Książki (Biblioteki pedagogiczne)
1. Prof. Jaczewski Andrzej (red), Biologiczne i medyczne podstawy rozwoju dzieci i młodzieży
2. Wolański Napoleon, Rozwój biologiczny człowieka
3. Doleżych B. Łaszczyca P. (red), Biomedyczne podstawy rozwoju z elementami higieny szkolnej
4. Wiśniewski Henryk, Biologia z higieną i ochroną środowiska (podręcznik LO)
5. Aleksandra R., Mały atlas anatomiczny człowieka.